glossary

📖 ศัพท์ไวยากรณ์บาลี

รวมคำศัพท์และความหมายทางไวยากรณ์บาลี สำหรับผู้เริ่มต้นศึกษา และใช้เป็นคู่มืออ้างอิงระหว่างเรียน

📚 คำศัพท์พื้นฐาน

นาม (Nāma)

คำที่ใช้เรียกคน สัตว์ สิ่งของ สถานที่ หรือสิ่งต่าง ๆ

ตัวอย่าง : พุทฺโธ, ภิกฺขุ, ผลํ

กริยา (Ākhyāta)

คำแสดงอาการหรือการกระทำ

ตัวอย่าง : คจฺฉติ, ปฐติ, ปจติ

วิภัตติ

คำลงท้ายที่บอกหน้าที่ของคำในประโยค

วจนะ

จำนวนของคำ

เอกวจนะ = หนึ่ง
พหุวจนะ = หลาย

🏛 วิภัตติ ๘

วิภัตติ	หน้าที่
ปฐมา	ประธาน
ทุติยา	กรรม
ตติยา	เครื่องมือ
จตุตถี	ผู้รับ
ปัญจมี	จาก
ฉัฏฐี	ของ
สัตตมี	ใน / ที่
อาลปนะ	เรียกขาน

🔤 คำศัพท์เกี่ยวกับนาม

ลิงค์ คือ เพศของคำนาม

ปุงลิงค์ เพศชาย
ตัวอย่าง : ภิกฺขุ, พุทฺโธ

อิตถีลิงค์ เพศหญิง
ตัวอย่าง : ปญฺญา

นปุงสกลิงค์ ไม่ใช่เพศชายหรือหญิง
ตัวอย่าง : ผลํ

🔢 วจนะ

เอกวจนะ

หมายถึง หนึ่ง

ผลํ
ภิกฺขุ

พหุวจนะ

หมายถึง หลาย

ผลานิ
ภิกฺขู

🔗 สนธิ

สนธิ คือ การเชื่อมคำสองคำหรือมากกว่า ให้เกิดเป็นคำใหม่

ตัวอย่าง
พุทฺธ + สาสน

เป็น
พุทฺธสาสน

🧩 สมาส

สมาส คือ การนำคำตั้งแต่สองคำขึ้นไปมารวมกัน ให้เป็นคำเดียว

ตัวอย่าง
ราช + ปุตฺต

=
ราชปุตฺต
(โอรสของพระราชา)

📖 คำศัพท์ที่พบเสมอ

คำศัพท์	ความหมาย
พุทฺโธ	พระพุทธเจ้า
ธมฺโม	ธรรม
สงฺโฆ	สงฆ์
ภิกฺขุ	พระภิกษุ
สตฺถา	พระศาสดา
ปญฺญา	ปัญญา
โลกฺ	โลก

💡 วิธีใช้หน้านี้

หากพบคำศัพท์ทางไวยากรณ์ที่ไม่เข้าใจ เช่น

• นาม
• กริยา
• วิภัตติ
• ปฐมา
• ทุติยา
• สนธิ
• สมาส

สามารถกลับมาเปิดหน้านี้ เพื่อทบทวนความหมายได้ตลอดเวลา

📚 กลับสู่บทเรียนไวยากรณ์